NSA zmienia linię orzeczniczą. Przekroczenie limitu 1 proc. aptek może skutkować cofnięciem zezwolenia

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał precedensowy wyrok, który może mieć istotne konsekwencje dla właścicieli aptek. Sąd uznał, że przekroczenie ustawowego limitu koncentracji aptek w województwie może stanowić nie tylko przeszkodę w uzyskaniu zezwolenia, ale również podstawę do jego cofnięcia.

Przełom w interpretacji przepisów

Sprawa dotyczy tzw. ograniczenia antykoncentracyjnego wynikającego z art. 99 ust. 3 Prawa farmaceutycznego. Przepis przewiduje, że podmiot nie może prowadzić więcej niż 1 proc. aptek ogólnodostępnych na terenie danego województwa.

Dotychczas dominowało stanowisko, zgodnie z którym warunek ten był badany wyłącznie na etapie wydawania zezwolenia. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały, że późniejsze przekroczenie limitu nie może samo w sobie prowadzić do cofnięcia już posiadanego zezwolenia.

NSA w uzasadnieniu wyroku z 17 kwietnia 2026 r. odszedł jednak od tej interpretacji. Zdaniem sądu warunki wymagane do prowadzenia działalności aptecznej powinny być spełniane nie tylko w momencie uzyskiwania zezwolenia, ale również przez cały okres jego obowiązywania.

Możliwe konsekwencje dla rynku aptecznego

Nowa wykładnia może wzmocnić pozycję organów Inspekcji Farmaceutycznej w postępowaniach dotyczących koncentracji rynku aptecznego. Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy w wyniku przejęć lub zmian właścicielskich przekroczą ustawowy próg 1 proc. aptek w województwie, mogą zostać narażeni na ryzyko utraty zezwoleń.

Eksperci zwracają uwagę, że wyrok może stać się punktem odniesienia dla kolejnych postępowań administracyjnych i sporów dotyczących stosowania przepisów antykoncentracyjnych. Jednocześnie nie oznacza on automatycznej utraty zezwoleń przez wszystkie podmioty przekraczające limit, ale istotnie zmienia dotychczasowe podejście sądów administracyjnych do tego zagadnienia.

Znaczenie dla „Apteki dla Aptekarza”

Orzeczenie wpisuje się w trwającą od kilku lat debatę dotyczącą regulacji rynku aptecznego i skutków przepisów określanych jako „Apteka dla Aptekarza”. Rozstrzygnięcie NSA może wpłynąć na ocenę zgodności struktur właścicielskich sieci aptecznych z obowiązującymi regulacjami oraz zwiększyć znaczenie kontroli spełniania warunków prowadzenia działalności farmaceutycznej przez cały okres funkcjonowania apteki.

Źródło: rp.pl