Konferencja „Apteka w czasie wojny i kryzysu”
Podczas konferencji „Apteka w czasie wojny i kryzysu. Farmaceuci jako element odporności państwa”, która odbyła się 16 kwietnia 2026 r. w Centrum Dydaktycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak wskazał na kluczową rolę aptek i farmaceutów w budowaniu odporności systemu ochrony zdrowia w sytuacjach kryzysowych.
– Apteki są aktualnie najłatwiej dostępnymi placówkami ochrony zdrowia, co w naszym kraju znalazło potwierdzenie w sytuacjach kryzysowych jak pandemia czy klęski żywiołowe. W warunkach przerw w dostawie prądu czy zakłóceń telekomunikacyjnych lokalna apteka pozostaje jednym z nielicznych punktów, w których potrzebujący pacjent może uzyskać merytoryczną, zweryfikowaną informację medyczną. Ma to kluczowe znaczenie w stanach ograniczenia dostępności do systemu ochrony zdrowia. Aby apteki mogły faktycznie pełnić funkcje infrastruktury na czas kryzysu, wymagają odpowiedniego zabezpieczenia legislacyjnego i technicznego, w tym priorytetowego dostępu do systemów zasilania awaryjnego, łączności satelitarnej oraz fizycznej ochrony przed grabieżą w warunkach załamania porządku publicznego.
Główny Inspektor Farmaceutyczny zwrócił uwagę, że rola farmaceutów w sytuacjach nadzwyczajnych wykracza daleko poza tradycyjne wydawanie produktów leczniczych. Obejmuje m.in. zarządzanie ograniczonymi zasobami leków, optymalizację farmakoterapii, możliwość stosowania zamienników czy wystawiania recept farmaceutycznych. W warunkach przeciążenia systemu ochrony zdrowia farmaceuci mogą również pełnić funkcję pierwszego kontaktu, wspierać podstawową diagnostykę oraz działania z zakresu profilaktyki zdrowotnej.
Łukasz Pietrzak w swoim wystąpieniu podkreślił również znaczenie przygotowania personelu aptecznego do działania w sytuacjach kryzysowych, w tym poprzez szkolenia z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy czy elementów medycyny taktycznej. Odpowiednio przygotowana kadra farmaceutyczna stanowi istotne wsparcie dla systemu ratownictwa medycznego, szczególnie w warunkach zdarzeń masowych.
Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że zapewnienie ciągłości dostaw produktów leczniczych jest jednym z podstawowych elementów bezpieczeństwa zdrowotnego i odporności państwa, a rozproszona sieć aptek może pełnić funkcję stabilnego i trudnego do zakłócenia ogniwa dystrybucji leków.
– W dobie precyzyjnych uderzeń rakietowych na duże magazyny centralne, rozproszona sieć tysięcy aptek w kraju staje się naturalnym, trudnym do całkowitego zniszczenia rezerwuarem strategicznym leków i materiałów ratunkowych.
Duże znaczenie Łukasz Pietrzak przypisał roli aptek w budowaniu szeroko rozumianego bezpieczeństwa państwa.
– Zabezpieczenie społeczeństwa w produkty lecznicze jest jednym z najistotniejszych determinantów budowy odporności kraju. Co więcej, zgodnie z trzecim artykułem traktatu północnoatlantyckiego odporność narodowa i zbiorowa jest podstawą wiarygodnego odstraszania i obrony oraz skutecznego wypełnienia podstawowych zadań Sojuszu.
Główny Inspektor Farmaceutyczny zwrócił także uwagę na znaczenie wypracowania jasnych zasad postępowania w sytuacjach niedoboru zasobów i ograniczonej dostępności świadczeń, które pozwolą podejmować decyzje zgodne z aktualną wiedzą medyczną oraz obowiązującym prawem.
Wystąpienie wpisywało się w główne założenia konferencji, koncentrujące się na doświadczeniach z funkcjonowania systemów ochrony zdrowia w warunkach wojny i kryzysu oraz podkreślało potrzebę dalszych działań na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego i przygotowania rynku farmaceutycznego na sytuacje nadzwyczajne.
Źródło : GIF