Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej. Leki bez recepty wypadną z refundacji
27 października 2026 Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (UD187, tzw. SZNUR). Projekt przedłożył minister zdrowia. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027
Rzecznik rządu Adam Szłapka określił projekt jako „duży krok dla wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego” oraz „kolejny krok dla zwiększenia dostępności i niższych cen leków”
Leki bez recepty poza refundacją
Projekt przewiduje wyłączenie z refundacji leków wydawanych bez recepty
Preferencje dla leków produkowanych w Polsce
Wnioski refundacyjne dotyczące leków wytwarzanych w Polsce będą rozpatrywane w pierwszej kolejności spośród produktów konkurencyjnych. Bonifikata dla tych leków ma wzrosnąć z 15% do 30%. Preferencje obejmą także firmy, które w ciągu 3 lat przeniosą produkcję do Polski
Krajowa Lista Leków Krytycznych
Lista zostanie uporządkowana i opublikowana. Obejmie substancje czynne o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa lekowego
Braki leków
W przypadku braków minister zdrowia będzie mógł dopuścić import leków w obcojęzycznych opakowaniach oraz przyznać refundację na korzystniejszych warunkach cenowych
Choroby rzadkie i leki sieroce
Do polskiego prawa trafi definicja leku sierocego, czyli produktu leczniczego przeznaczonego do diagnozowania, zapobiegania lub leczenia chorób rzadkich. Zmiany mają skrócić czas oczekiwania na rozpoczęcie terapii w nowych programach lekowych. Przygotowania do programów lekowych będą rozpoczynane wcześniej, tak aby pacjent mógł otrzymać świadczenie od pierwszego dnia obowiązywania decyzji refundacyjnej
Nowa kategoria refundacyjna
Powstanie kategoria dostępności refundacyjnej dla leków stosowanych w chorobach innych niż onkologiczne w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Sprawdzone terapie będą mogły przejść z programów lekowych do przychodni
Import docelowy w pełni cyfrowy
Projekt zakłada kompleksową reformę refundacji indywidualnej. Pacjenci będą składać wnioski o refundację leków sprowadzanych z zagranicy przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), a cały proces obsłuży System Obsługi Importu Docelowego (SOID)
Tańsze terapie w szpitalach
Szpitale mają być nagradzane za stosowanie tańszych terapii o porównywalnej skuteczności. Minister zdrowia określi katalog równoważnych technologii lekowych. Minister będzie też mógł wezwać firmy farmaceutyczne do składania wniosków refundacyjnych w obszarach niezaspokojonych potrzeb zdrowotnych
Udział pacjentów
Przedstawiciele pacjentów będą mogli uczestniczyć w negocjacjach cenowych z Komisją Ekonomiczną oraz w posiedzeniach zespołów koordynacyjnych
Tło zmian
Projekt ma usunąć skutki nowelizacji z 2023 (tzw. DNUR), która nałożyła na producentów obowiązki trudne do spełnienia, m.in. utrzymywanie trzymiesięcznych zapasów leków oraz deklarowanie dostaw według algorytmu, którego wadliwość potwierdziło Ministerstwo Zdrowia. Najbardziej problematyczne przepisy resort wcześniej zawiesił. Projekt trafił do konsultacji pod koniec maja 2025
Część producentów leków innowacyjnych krytykuje zmiany. Obawiają się, że ułatwienie refundacji leków generycznych może ograniczyć pacjentom dostęp do leków
Źródło: KPRM, PAP